sonraki »

[Deryagül]

           Komşunun komşudaki hakkı

   Resûlullâh (s.a.v.)’e soruldu:

-  Yâ Resûlallâh (s.a.v.)! Komşunun komşudaki hakkı nedir?

- “Borç istediği zaman borç vermek, da‘vet ederse icâbet etmek, hasta olursa ziyâret etmek, yardım talep ederse yardım etmek, başına bir felâket gelirse ta‘ziyesine gitmek, bir hayır işi olursa tebrîk etmek, ölürse cenâzesinde bulunmak, kendisi olmayınca ehlini ve malını korumak, ona bir toz bile taşıtmamak, meğer ki ona hediye etmiş olasın da alıp götüreceği bir şey olsun.”

Bazıları bu dokuz işe şu onuncunun da eklendiğini söylediler:  - “Evini komşunun evinden yüksek yapmamak; meğer ki, gönül hoşluğu ile olsun.”

Resûlullâh (s.a.v.) şöyle anlattı:

“Komşu üçe ayrılır:
Bir komşu vardır ki, onun üç hakkı vardır.
Bir komşu vardır ki, onun iki hakkı vardır.
Bir komşu vardır ki, onun sâdece bir hakkı vardır.

Üç hakkı olan komşu, akraba olan, müslümân olan komşudur.
İki hakkı olan komşu, müslümân olan komşudur.
Bir hakkı olan komşu ise müslümân olmayan gayr-ı müslim zimmî komşudur.”


İnsana yakışan odur ki, komşusu müslümân olmasa bile onun komşuluk hakkını gözetmesi lâzımdır. Ebû Zerr Gıfârî (r.a.) anlatıyor:

-  Halîlim Resûlullâh (s.a.v.) bana üç tavsiyede bulundu:

1.  Hak sözü dinle ve itaat et. İsterse söyleyen burnu kesik biri olsun.

2.  Bir çorba pişirdiğin zaman suyunu fazla koy. Bundan, komşu çocuklarının hakkını gözet.

3.  Namâzı da vaktinde edâ et.


(Ebû Leys Semerkandî, Tenbihü’l-Ğâfilin Bostânu’l-‘Ârifin, 152-153.s.)

[Deryagül]

 Nisâ sûresinin 36. âyetinde iyilik yapılması gerekenler arasında komşular da sayılmaktadır:

  وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُورً

“Allah’a ibadet edin ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayın. Ana babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya, elinizin altındakilere iyilik edin. Şüphesiz, Allah kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez.”

Sevgili Peygamberimiz de (s.a.v) değişik boyutlarıyla komşuluk hukukunun önemine şöyle işaret etmişlerdir:

- وعن ابنِ عمرَ وعائشةَ رضي اللَّه عنهما قَالا : قال رسولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالجارِ حتَّى ظَنَنتُ أَنَّهُ سيُوَرِّثُهُ » متفقٌ عليه .

     İbni Ömer ve Âişe radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Cebrâil bana komşuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım. ”

“- وعن أبي هريرة رضي اللَّه عنه أَن النبي صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال : « واللَّهِ لا يُؤْمِنُ ، واللَّهِ لا يُؤْمِنُ ، » قِيلَ : منْ يا رسولَ اللَّهِ ؟ قال : « الَّذي : لا يأْمنُ جارُهُ بَوَائِقَهُ، متفق عليه.

      Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber (s.a.v) Efendimiz:

       “Vallâhi imân etmiş olmaz. Vallâhi imân etmiş olmaz. Vallâhi imân etmiş olmaz” buyurdu. Sahâbîler: Kim imân etmiş olmaz, yâ Resûlallah? diye sordular.

      “Yapacağı fenalıklardan komşusu güven içinde olmayan kimse!”   buyurdu.  

       Yine Ebû Hüreyre (r.a.)’den rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.v.) Efendimiz şöyle buyurdu:

وعنه أَن رسول اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال : « مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ باللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ، فَلا يُؤْذِ جَارَهُ ، وَمَنْ كَان يُؤْمِنُ بِاللَّهِ والْيَوْمِ الآخرِ ، فَلْيكرِمْ ضَيْفهُ ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمنُ بِاللَّهِ وَالْيومِ الآخِرِ ، فَلْيَقُلْ خَيْراً أَوْ لِيَسْكُتْ » متفقٌ عليه .

“Allah’a ve âhiret gününe iman eden kimse komşusunu rahatsız etmesin. Allah’a ve âhiret gününe iman eden kimse misafirine ikram etsin. Allah’a ve âhiret gününe iman eden kimse ya faydalı söz söylesin veya sussun!”

[hüzünlüköprü]

emeğine sağlık kardeşim